1 Eylül 2015 Salı

Dönüşüm ~ Franz Kafka

Pinuccia' nın #kısakitaplarfestivali sayesinde Dönüşüm'ü okumaya karar verdim ve böylece tanıştım sonunda Kafka'yla.

Dönüşüm; yıllardıır adından çokça söz ettiren, hakkında uzun uzun yazılar, eleştiriler, derinlemesine incelemeler yazılan kitap.

1915'te yazılan eser Değişim adıyla biliniyor aslında. Fakat sonradan, benim de okuduğum çevirinin sahibi, Ahmet Cemal, 'Dönüşüm' başlığının eseri daha iyi açıkladığı gerçeğiyle çeviriyi bu isimde yayınlıyor. Dış kaynaklara bakıldığında da bu düzeltmenin yerinde olduğu bir gerçek.

"Gregor Samsa'nın bir sabah kendini yatağında bir böcek olarak bulması, salt bir değişim değil fakat 'başkalaşım'dır O, insanlığını koruyarak bazı değişiklikler geçirmemiştir; artık farklı bir canlı türü olmuştur."

Bu paragraf da neden 'Değişim' değil de 'Dönüşüm' kelimesinin kullanıldığının bir açıklaması aslında.

Kitabın ana karakteri Gregor Samsa, ailesinin geçimini büyük ölçüde üstlenmektedir. Bir sabah yatağında büyük bir böcek olarak uyanır. Fakat değişen yalnızca dış görünüşüdür. Duyguları, düşünceleri hala eski Gregor'a aittir. Önce bunun bir rüya olduğunu düşünür, fakat sonra gerçeği fark eder.

İletişim kurmak isteyen Gregor'un yapabildiği tek şey anlamsız sesler çıkartmaktır. İlk zamanlarda sorumluluğunu kız kardeşi Grete üstlenir. Fakat Grete zamanla bu durumdan bunalır. Dönüşüm öncesi oğluyla ilgilenen annesi ise odasına bile giremez olmuştur. Gregor'un babası Bay Samsa'ya gelince, o da dönüşümden sonra geçimlerini sağlamak için çalışmak zorunda kalır.

Gregor'un dönüşümüyle başlayan bu olay aslında bütün aileyi değiştirmiştir. Kitap hakkında yazılan bazı incelemelerde asıl dönüşümü geçirenin Grete olduğundan da bahsedilmekte.

Kitap bittiğinde Dönüşüm'e dair çözümlemelerin en azından birkaçını incelemeyi unutmayın. Böylece Kafka'nın mesajını daha iyi anlayacak, karakterleri daha iyi analiz edeceksiniz.

Biraz karmaış göründüyse de korkmayın, çok çabuk biten, yazarın sade bir dil kullandığı bir kitap Dönüşüm.


6 yorum:

  1. Kafka ve romanları her zaman konuşulabilecek ve üzerine sayfalar dolusu yorum yapılabilecek yazarlardan biridir. Benden ilginç bir katkı olarak eklemek isterim ki, Kafka'nın ünlü romanlarının her birisi bir nişanlısı için yazılmıştır. Kafka'yı iyi tanımak için "Nişanlı Kafka" romanını tavsiye ederim. Mektupları da değişik yayınevlerinden çıktı.
    Verwandlung: Dönüşüm olarak tercüme edilebileceği gibi; Değiştirme: Umgestaltung, Austausch, Kommutation, Konversion, Konvertierung, Verwandlung
    Başkalaşma: Metabolie, Verwandlung anlamlarına da gelebiliyor.
    Sevgiler, saygılar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Nişanlı Kafka'yı yeni duyuyorum. Okuma listeme ekledim hemen. Dönüşüm hakkındaki bilgileriniz için de ayrıca teşekkürler.
      Kafka'yı tanımaya çalışsak bitiremeyiz gerçekten :)

      Sil
  2. "Nişanlı Kafka" bende ilk defa duyuyorum... Oysa tüm kitapları mevcuttu bende ama bu sürpriz oldu. İlginç...

    YanıtlaSil
  3. Ne güzel tesadüf olmuş o zaman. Ben de kısa zamanda incelemeyi düşünüyorum.

    YanıtlaSil
  4. Bu kadar az sayfaya bu kadar anlam derinliği katılmış bir roman okumadım bu zamana kadar.Sayfalar dolusu yorum yapılabilen ender kitaplardan birisi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle bu kitabı özetleyecek en iyi sözlerden biri yoğunluğu.

      Sil